Zakwasy – czym są, jak im zapobiegać i jak leczyć

Zakwasy – czym są, jak im zapobiegać i jak leczyć
5 (100%) 1 vote

Każdy kto biega, pływa lub uprawia jakikolwiek inny sport, choć raz odczuł nieprzyjemny ból spowodowany zakwasami. Co jest przyczyną zakwasów i jak im przeciwdziałać?

Kwasica mleczanowa

W trakcie wysiłku fizycznego, mięśnie przetwarzają glukozę w energię, a ubocznym produktem przemiany materii jest kwas mleczanowy, który gromadzony jest w mięśniach i krwi. Nadmiar tego kwasu prowadzi do kwasicy, czyli popularnych zakwasów.
Taka teoria funkcjonowała przez lata i nadal wiele osób przekonanych jest, że zakwasy spowodowane są nadmiarem wytwarzanego kwasu mlekowego. Przy normalnym funkcjonowaniu organizmu każdy posiada indywidualny próg mleczanowy. Organizm na bieżąco przetwarza glukozę w energię, ale jest to możliwe tylko do określonej wielkości. Jej przekroczenie powoduje zakwasy. Nie są groźne i najczęściej ustępują po kilku godzinach.

Najnowsze badania o zakwasach

W latach 80-tych ubiegłego wieku przeprowadzono badania, które udowodniły, że kwasica mleczanowa nie ma nic wspólnego z zakwasami. Okazało się, że nadmiar kwasu mlekowego jest na bieżąco wykorzystywany przez organizm. Jego zbędne ilości transportowane są z tkanki mięśniowej za pośrednictwem krwi do wątroby. Tu przetwarzany jest na glukozę. W rzeczywistości kwas mlekowy usuwany jest z mięśni w ciągu 1-2 godziny po wysiłku, a więc nie może być przyczyną zakwasów.

Zespół opóźnionego bólu mięśni

Od nazwy angielskiej w skrócie nazywany jest DOMS. Najczęściej pojawia się w ciągu 24-72 godzin po intensywnym wysiłku. Głównym winowajcą są mikrourazy strukturalnych włókien mięśniowych. Dochodzi do nich pod wpływem obciążenia i rodzaju wykonywanych ćwiczeń. Zakwasy spowodowane są przede wszystkim przez ćwiczenia rozciągające, podczas których dochodzi do licznych uszkodzeń tkanki. Takich zagrożeń nie niosą za sobą ćwiczenia polegające na kurczeniu mięśni.
Zakwasy powstają przede wszystkim wtedy, gdy ćwiczenia są zbyt intensywne, następują po dłuższej przerwie i ze zbyt dużym obciążeniem. Stopniowe zwiększanie wysiłku i obciążenia sprawia, że mięśnie przyzwyczajają się do wysiłku i nie pojawiają się zakwasy. Wprowadzenie całkowicie nowych ćwiczeń i dodatkowych obciążeń może spowodować nowe zakwasy.

Czy zakwasy są groźne

Choć zakwasy są dolegliwe, to nie powodują żadnego zagrożenia dla zdrowia. Najczęściej pojawiają się w ciągu doby po intensywnym wysiłku fizycznym i samoistnie ustępują, nie pozostawiając trwałych skutków. U niektórych osób zakwasy powodują opory przed kontynuowaniem ćwiczeń. Jest to błędne założenie. Systematyczne ćwiczenia sprawiają, ze ryzyko powstania zakwasów stopniowo ulega zmniejszeniu.

Co na zakwasy

Gwałtownym bólom po wysiłku fizycznym można skutecznie zapobiegać. Wystarczy pamiętać, by przed ćwiczeniami lub treningiem przeprowadzić lekką rozgrzewkę mięśni. W ten sposób przygotują się one do wysiłku fizycznego.
Osoby zaczynające aktywność fizyczną powinny pamiętać o stopniowym dawkowaniu wysiłku. Mięśnie muszą się przyzwyczajać do wysiłku, który można systematycznie zwiększać. Wprowadzanie kolejnych ćwiczeń i obciążeń także wymaga cierpliwości. Nowe partie mięśni będą miały czas na przygotowanie się do wzmożonego wysiłku. Dzięki temu nie dojdzie do mikrourazów włókien mięśniowych.
Skuteczny sposób na zakwasy to regularne treningi. Mięśnie przyzwyczajone do systematycznego wysiłku znacznie rzadziej ulegają urazom.

Sposoby na zakwasy

A co w przypadku, kiedy jednak dopadły nas zakwasy? Czasami może się zdarzyć, że mimo przestrzegania zasad prawidłowego treningu, dopadnie nas zakwas i nie przejdzie w ciągu paru godzin. Możemy zastosować wtedy jeden ze sprawdzonych sposobów.
Największą ulgę przynoszą gorące kąpiele lub wizyta w saunie. Wysoka temperatura pozytywnie wpływa na rozluźnienie mięśni. Można także zastosować trening wytrzymałościowy, ale zdecydowanie trzeba unikać treningu siłowego.
W przypadku silnego bólu, utrzymującego się przez dłuższy czas, pomocne mogą być różnego rodzaju maści i środki naturalne. Bolące miejsca warto nacierać specjalnymi żelami, które zmniejszają napięcie mięśniowe i zmniejszają ból. W aptekach dostępnych jest wiele preparatów przeznaczonych dla sportowców z urazami mięśni.
Dobre efekty przynosi także picie soku z wiśni przed treningiem lub po nim. Sok z wiśni zawiera duże ilości flawonoidów i antocyjanów o działaniu przeciwzapalnym i przeciwutleniającym. Pomocny okaże się także sok pomidorowy, który uzupełni brakujące elektrolity. Wskazana jest także kawa, ale zabronione piwo.
Ulgę mogą przynieść także masaże na bolące miejsca. Trzeba jednak pamiętać, by były delikatne i rozluźniające. Przy okazji można zaaplikować odpowiednie środki. Zakwasom możemy zapobiegać także dzięki odpowiedniej diecie. Powinna być ona bogata w warzywa zielone, owoce, należy także pić dużo wody mineralnej.

 

Zakwasy są dolegliwością bolesną, ale nie są chorobą, a więc nie wpływają na ogólny stan zdrowia. Wręcz przeciwnie, jako efekt aktywności fizycznej pozwalają na utrzymanie dobrej kondycji i służą zdrowiu, absolutnie nie są powodem do rezygnacji z treningu.

2 replies on “Zakwasy – czym są, jak im zapobiegać i jak leczyć”

  1. Macjer napisał(a):

    Zakwasy to dobra rzecz. Zwłaszcza teraz, gdy wiemy już jak działają i skąd się biorą. Stare powiedzenie „jak boli to rośnie” okazuje się całkowicie prawdziwe! Krótko mówiąc nie ma wyników bez zmęczenia na treningu i po treningu. Albo dasz z siebie wszystko i będą bolały mięśnie i rosły, albo nie dasz i nie będzie wyników.

    • trainer napisał(a):

      Zakwasy są najgorsze jak człowiek musi podjąć wysiłek. Czasem tak jest, jak ktoś na przykład pojechał na kilkudniową wyprawę rowerową. I jak po dwóch dniach jazdy się wsiada na rower i praktycznie nie ma sił i jeszcze ból mięśni, to naprawdę jest już totalna masakra. Ale mówią, że najważniejsze to jak najwięcej jeść, zwłaszcza mięsa i wtedy zakwasy odpuszczają.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *